Xây dựng môi trường làm việc ‘thân thiện với gia đình’ không còn đơn thuần là phúc lợi hay công cụ truyền thông ESG, mà đang trở thành chiến lược giữ chân nhân tài và phát triển bền vững.
Một buổi sáng, người quản lý nhận ra kỹ sư AI chủ chốt của mình ngồi lặng trước màn hình, vẻ hào hứng thường ngày biến mất. Hỏi ra mới biết, mẹ anh ở quê vừa nhập viện cấp cứu vì bạo bệnh. Một dự án công nghệ trọng yếu có nguy cơ chậm trễ, không phải vì máy móc trục trặc hay thuật toán gặp lỗi, mà bởi tâm trí người kỹ sư đang canh cánh nơi giường bệnh của mẹ.
Câu chuyện được ông Nguyễn Võ Trường An, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Sàn giao dịch tín chỉ carbon ASEAN (CCTPA), thuộc Tập đoàn CT Group High-Tech, chia sẻ như một lát cắt về điều đôi khi bị bỏ quên trong quản trị nhân sự: muốn người lao động hết lòng với công việc, doanh nghiệp cũng cần thấu hiểu những nỗi lo ngoài cánh cửa văn phòng.
Từ cách nhìn ấy, CT Group xây dựng các chính sách chăm lo cho gia đình nhân viên. Ngoài những ngày nghỉ lễ theo quy định, người lao động được nghỉ thêm một tuần dịp Vu Lan để về thăm cha mẹ, sum vầy bên người thân.
Với trường hợp kỹ sư AI nói trên, người quản lý đã linh động cho anh về thăm mẹ. Theo ông An, đôi khi điều người lao động cần không chỉ là một ngày nghỉ, mà là khoảng lặng để ở bên những người thân yêu, giải quyết nỗi lo riêng và tìm lại sự cân bằng. Khi được sẻ chia đúng lúc, họ mới có thể an lòng trở lại công việc, với tinh thần và năng lượng tốt hơn.
Câu chuyện cũng gợi mở ý nghĩa thực chất của chữ S (Social) trong ESG: trách nhiệm xã hội không chỉ nằm ở những hoạt động hướng ra cộng đồng, mà bắt đầu từ cách doanh nghiệp đối xử với chính người lao động. Bởi đằng sau mỗi nhân viên là một gia đình và khó ai có thể toàn tâm cống hiến khi người thân đang cần mình mà lòng vẫn chưa yên.
“Muốn người lao động phát huy hết năng lực, doanh nghiệp trước hết phải biết sẻ chia những nỗi lo ngoài công việc”, ông Trường An nhấn mạnh.
Đưa chữ S vào DNA quản trị doanh nghiệp
Trong cuộc đua ESG, doanh nghiệp thường dễ nhìn thấy hiệu quả của những khoản đầu tư xanh hay chuẩn hóa quản trị hơn là giá trị từ việc chăm lo con người. Chữ S (trách nhiệm xã hội) vì thế nhiều khi bị xếp phía sau, bị xem là khó đo lường, tốn kém hoặc chỉ gói gọn trong vài hoạt động từ thiện.
Nhưng thực tế tại nhà máy và văn phòng cho thấy một động lực khác. Theo nghiên cứu của ASSIST – một tổ chức phi chính phủ quốc tế, phối hợp với Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) tại các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động, điều thúc đẩy doanh nghiệp mở phòng hỗ trợ kỹ năng làm cha mẹ hay điều chỉnh ca kíp không hẳn là sức ép từ các bộ tiêu chuẩn quốc tế, mà trước hết là nhu cầu chăm lo phúc lợi và giữ chân người lao động.
ThS Nguyễn Văn Thuận, Trưởng phòng Phát triển kinh doanh và quan hệ đối tác của ASSIST Việt Nam, cho biết gần 90% doanh nghiệp tham gia khảo sát có chính sách hỗ trợ thai sản và nuôi con bằng sữa mẹ; 55% áp dụng giờ làm linh hoạt, trong khi 39% có chương trình phúc lợi dành cho con em người lao động.
Dẫu vậy, khoảng cách giữa những chính sách đã có và một hệ thống quản trị nhất quán vẫn còn đáng kể.
Dữ liệu UNICEF cho thấy, khoảng 85% doanh nghiệp niêm yết công bố hoạt động cộng đồng, nhưng nhiều chương trình vẫn rời rạc, chưa được tích hợp sâu vào chính sách vận hành. Bài toán của chữ S vì thế không còn là doanh nghiệp có làm hay không, mà là những việc đã làm có trở thành một phần trong DNA quản trị hay vẫn chỉ dừng ở những sáng kiến riêng lẻ.
“Doanh nghiệp thực hành ESG, đầu tư vào chữ ‘S’ là đang gánh thêm chi phí đắt đỏ hay đang thực hiện một khoản đầu tư sinh lời?”, ông Thuận đặt vấn đề.
Phân tích câu chuyện kỹ sư AI mất tập trung vì mẹ ở quê mắc bạo bệnh, ông Trường An cho rằng, nếu không có chính sách hỗ trợ kịp thời, doanh nghiệp có thể phải trả giá bằng tiến độ của cả một dự án công nghệ lớn.
“Chỉ cần một kỹ sư AI gặp trục trặc tâm lý, bế tắc vì gánh nặng người thân, doanh nghiệp có thể mất trắng tiến độ của cả một dự án công nghệ lớn. Vì thề, phúc lợi gia đình là khoản đầu tư dài hạn cho 5 năm, 10 năm tới, chứ không phải chi phí tuân thủ ngắn hạn để làm đẹp sổ sách”, ông An nhấn mạnh.
Tại CT Group High-Tech, chiến lược ấy được cụ thể hóa bằng chính sách “Phúc lợi 360”, vượt ra ngoài khuôn khổ lương thưởng cạnh tranh để tạo mạng lưới an sinh cho cả gia đình người lao động. Các hỗ trợ bao gồm gói “Family Manager” dành cho trường hợp bạn đời thất nghiệp, hỗ trợ vay vốn kinh doanh nhỏ, kỳ nghỉ lễ Vu Lan kéo dài một tuần để nhân viên có thời gian về bên cha mẹ, cùng các giải pháp an cư.
“Thay vì chỉ chăm lo cho người lao động trong giờ làm việc, chúng tôi lựa chọn cách tiếp cận rộng hơn như san sẻ những áp lực phía sau cánh cửa gia đình, để nhân viên an tâm làm việc và phát huy năng lực lâu dài”, ông An chia sẻ.
Một gia đình hạnh phúc sẽ tạo nên một nhân viên xuất sắc, và một tập thể có hậu phương an tâm chính là nền móng vững chắc nhất để kiến tạo nên một doanh nghiệp trường tồn.
