“Thuế lợi nhuận bất động sản, chứng khoán: Đúng nhưng đừng gây sốc”, qua bài viết chia sẻ của Doanh nhân Đinh Hồng Kỳ hiện là chủ tịch Công ty CP Secoin, chủ tịch Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP.HCM (SACA), chủ tịch Hội doanh nghiệp Xanh TP.HCM (HGBA) và phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA)
Cách thu 2% trên giá bán bất động sản hiện nay đang bộc lộ nhiều bất cập. Do không xét đến lãi lỗ, cách tính cào bằng này tạo động cơ cho người bán khai thấp giá trong hợp đồng để trốn thuế.
Thu thuế theo lợi nhuận, người dân có động lực khai đúng giá mua bán và lưu giữ hóa đơn chi phí để được khấu trừ. Khi giá bất động sản tăng mạnh, nhà nước cũng có khả năng thu được nhiều hơn.
Để thu đúng, thu đủ theo phương pháp mới đòi hỏi năng lực quản lý và hạ tầng dữ liệu tương xứng. Cơ quan thuế cần có cơ sở dữ liệu giao dịch hoàn chỉnh để xác định chính xác giá vốn và chi phí của từng giao dịch, từ đó thu thuế hiệu quả.
Hiện mọi biến động chuyển nhượng nhà đất đã được cập nhật tại cơ quan thuế – một thuận lợi ban đầu – nhưng hệ thống thông tin vẫn cần nâng cấp đồng bộ trước khi áp dụng thuế theo lãi. Chính sách này nên được triển khai từng bước thận trọng.
Đề xuất thuế 20% trên lợi nhuận bất động sản, chứng khoán thể hiện quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc hướng thị trường theo hướng minh bạch và tiệm cận thông lệ quốc tế. Để thực thi hiệu quả, cần thiết kế thật thận trọng, linh hoạt và đồng bộ.
Thứ nhất, cần xây dựng một lộ trình triển khai rõ ràng. Việc áp dụng ngay mức thuế cao trong bối cảnh thị trường đang yếu có thể gây sốc; do đó có thể xem xét giai đoạn chuyển tiếp hoặc áp dụng thí điểm tại Hà Nội và TP.HCM, từng bước tăng cường chế tài khi hệ thống đã sẵn sàng.
Thứ hai, cơ quan chức năng nên sớm hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, kết nối thông tin thuế, ngân hàng, công chứng… tạo nền tảng cho việc xác định giá mua gốc, chi phí và giám sát giao dịch. Điều này không chỉ phục vụ thu thuế chính xác mà còn giúp thị trường vận hành minh bạch, hiệu quả hơn.
Thứ ba, chính sách thuế cần mang tính linh hoạt và nhân văn. Cơ quan lập pháp có thể bổ sung các quy định miễn giảm cho những trường hợp chính đáng: như miễn hoặc giảm thuế cho giao dịch bất đắc dĩ (bán nhà do hoàn cảnh khó khăn) hoặc khoản lợi nhuận ở mức thấp để hỗ trợ người dân.
Thứ tư, đây là sắc thuế khá phức tạp, đòi hỏi người nộp thuế phải lưu trữ chứng từ, kê khai chi tiết. Cơ quan thuế nên có hướng dẫn cụ thể về những khoản chi phí hợp lý được trừ, cách tính lãi lỗ, cách kê khai sao cho thuận tiện nhất…
