Mô hình kinh doanh toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng khi nhà đầu tư và người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến lợi nhuận, mà còn chú trọng đến trách nhiệm xã hội và môi trường. Xu thế ESG (môi trường, xã hội, quản trị), vì thế ngày càng trở thành vấn đề chiến lược của cả doanh nghiệp trong nước lẫn quốc tế.
Tại Việt Nam, dù mới ở gia đoạn đầu, nhưng làn sóng này đang tăng tốc nhờ chính sách của Chính phủ, sức ép từ thị trường quốc tế, yêu cầu của chuỗi cung ứng toàn cầu và sự nhận thức ngày càng rõ về giá trị của tính minh bạch. Đây là cơ hội để Việt Nam không chỉ theo kịp, mà còn có thể dẫn dắt xu hướng.
Dù một số nghiên cứu cho thấy, có tới 80% doanh nghiệp Việt Nam đã đưa ra cam kết ESG, nhưng khảo sát khác trong cùng năm lại ghi nhận chỉ 66% thực sự triển khai chương trình ESG và chỉ 22% trong số đó bao trùm được cả 3 trụ cột. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc thiếu nhân lực chuyên môn và chi phí ban đầu cho việc thu thập, quản lý dữ liệu. Các khảo sát gần đây cũng chỉ ra rằng, thiếu kiến thức là rào cản lớn nhất trong nhóm 61% doanh nghiệp chưa áp dụng ESG và 67% cho rằng quy định thiếu minh bạch là thách thức chính.
Nhu cầu hội nhập quốc tế ngày càng mạnh mẽ đang trở thành chất xúc tác quan trọng cho sự chuyển đổi tại Việt Nam. Với tư cách là Giám đốc quốc gia của GRI – tổ chức phi lợi nhuận cung cấp bộ tiêu chuẩn báo cáo phát triển bền vững được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới, tôi nhận thấy, các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đang đi đầu trong xu hướng này. Họ mang đến những kinh nghiệm và thông lệ tốt từ công ty mẹ, đồng thời thúc đẩy các đối tác, nhà cung ứng trong nước cùng nâng cao năng lực, qua đó nâng tầm chuẩn mực ESG trên phạm vị cả nước.
Nhiều bộ tiêu chuẩn toàn cầu đang định hình bức tranh báo cáo phát triển bền vững tại Việt Nam. Tôi nhận thấy, GRI ngày càng được lựa chọn nhiều hơn như một công cụ báo cáo phổ quát. Điểm mạnh lớn nhất của GRI là tính linh hoạt, áp dụng cho mọi tổ chức, bất kể quy mô hay lĩnh vực, giúp doanh nghiệp phản ánh tác động thực sự của mình đến lợi nhuận, con người và hành tinh. Quan trọng hơn, đây không chỉ là câu chuyện tài chính của doanh nghiệp, mà còn là những đóng góp có giá trị đối với tất cả các bên liên quan, từ nhân viên, cộng đồng địa phương đến nhà đầu tư và khách hàng.
Vấn đề “trọng yếu” (materiality) của GRI là tập trung xác định những tác động quan trọng nhất giúp doanh nghiệp xây dựng báo cáo một cách toàn diện và bám sát thực tế. Trong bối cảnh Việt Nam là nơi có môi trường kinh doanh đa dạng và năng động, cách tiếp cận này tạo ra sự minh bạch, nâng cao trách nhiệm giải trình và niềm tin để thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
