EU đang nới lỏng một số điều kiện nhất định và giãn thời hạn thực thi một số quy định. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cần lưu ý rằng thời gian trì hoãn này có hạn.
Bà Lăng Trịnh Mai Hương – Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế, Kiểm toán Nhà nước:
Liên quan đến các quy định của Liên minh Châu Âu (EU), thời gian vừa qua EU đang có những điều chỉnh kỹ thuật đối với một số khung pháp lý bền vữngtheo hai hướng: một là nới lỏng một số điều kiện nhất định; hai là giãn thời hạn thực thi đối với một số yêu cầu cụ thể cho một số nhóm đối tượng. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cần lưu ý rằng thời gian trì hoãn này có hạn.
Tính đến đầu năm 2026, các Chỉ thị về phát triển bền vững như CSDDD (Corporate Sustainability Due Diligence Directive- Chỉ thị về Thẩm tra trách nhiệm doanh nghiệp trong lĩnh vực bền vững) và CSRD (Corporrate Sustainability Reporting Directive – Chỉ thị về Báo cáo Phát triển bền vững doanh nghiệp), EUDR (EU Deforestation Regulation – Quy định về sản phẩm không gây mất rừng) đã được nới lỏng hơn về các điều khoản thực thi, chứ tuyệt đối không có chuyện bãi bỏ. Trong khi đó, một số quy định khác như Cơ chế điều chỉnh Carbon xuyên biên giới (CBAM) vẫn được áp dụng bình thường và theo đúng lộ trình.
Hiện nay, EU sử dụng kết hợp các quy định bắt buộc (CSDDD, CBAM, EUDR, v.v.) song song với việc vận hành các nguồn quỹ để buộc các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng nói riêng phải chuyển đổi và thực hiện cam kết Net Zero theo lộ trình từng năm với sự giám sát cực kỳ chặt chẽ đồng thời tạo động lực tài chính cho quá trình chuyển đổi nhưng.
Mặc dù các quyết định tạm hoãn thực thi một số quy định về “xanh” của EU (ví dụ như EUDR) có thể xem là những giải pháp nới lỏng tạm thời, nhưng EU vẫn dẫn đầu về mức độ chi tiết và ràng buộc của các quy định ESG/chuỗi cung ứng. Một số khu vực pháp lý lớn khác như ở Mỹ, các nỗ lực triển khai quy định khí hậu ở cấp liên bang đang bị đình trệ, trong khi một số bang như California lại triển khai các quy định tiết lộ khí hậu khá tham vọng, tạo nên một bức tranh không đồng đều. Về tư duy và cơ hội của doanh nghiệp, ở góc độ chuyên gia, tôi rất mong các doanh nghiệp không nhìn nhận ESG như một nghĩa vụ bắt buộc nặng nề. Thay vào đó, hãy dần xác định đây là một cuộc chuyển đổi để tìm kiếm cơ hội. Khi chúng ta thay đổi tư duy, chúng ta sẽ không còn cảm thấy sợ hãi trước các rào cản.
Đúng là giai đoạn đầu chi phí đầu tư sẽ cao, nhưng chúng ta có thể làm dần dần từ những việc nhỏ nhất. Ví dụ, chúng tôi đang hỗ trợ các trường đại học xây dựng “Green Skills” (Kỹ năng xanh) cho sinh viên để các em có tư duy và thực hành “xanh” khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Khi đi làm, các em sẽ mang theo tư duy đó vào công việc. Ngay tại văn phòng của chúng tôi, việc hạn chế sử dụng giấy và in ấn hai mặt cũng là một hình thức chuyển đổi “xanh” đơn giản. Chúng tôi tin tưởng rằng những hành động nhỏ này sẽ sẽ tạo tác động lớn, từng bước góp phần nâng cao nhận thức của cả cộng đồng.
Chúng ta không chỉ làm “xanh” để xuất khẩu. Chính phủ Việt Nam đã cam kết đạt Net Zero vào năm 2050 (có điều kiện). Trên tinh thần đó, các quy định trong nước đang trong quá trình chuyển dịch khá rõ ràng Dự thảo Quyết định sắp tới của Thủ tướng chính phủ sẽ lần đầu tiên đưa khung tiêu chuẩn ESG vào hệ thống quy định pháp lý của Việt Nam.
Hiện tại chúng ta đang đang từ giai đoạn khuyến khích, động viên và thưởng thông qua các hình thức như ưu đãi lãi suất xanh, ưu đãi thuế cho doanh nghiệp và cá nhân đầu tư xanh, hoặc các giải thưởng về bền vững, v.v. để chuyển qua giai đoạn thử nghiệm tuân thủ. Nếu doanh nghiệp không đáp ứng được các tiêu chuẩn, sẽ sớm bị xử lý theo quy định.
Đầu năm 2026, chính phủ đã phân bổ hạn ngạch phát thải thí điểm cho 110 doanh nghiệp. Trong tương lai gần, khi áp dụng hạn ngạch phát thải và phân bổ hạn ngạch số lượng lớn từng doanh nghiệp, cùng với sự vận hành của sàn giao dịch tín chỉ carbon bức tranh sẽ thay đổi hoàn toàn. Lúc đó, dù muốn hay không, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện. Các doanh nghiệp cần lưu ý rằng, xét về dài hạn chi phí để mua thêm hạn ngạch phát thải (nếu vượt mức) sẽ thường cao hơn nhiều so với chi phí giảm phát thải nội bộ như đầu tư vào công nghệ xanh ngay từ bây giờ.
Trong ngắn hạn, việc quản trị rủi ro và đầu tư cho ESG có thể là một gánh nặng lớn. Tuy nhiên, nếu nhìn về trung và dài hạn, tôi tin rằng lợi ích mang lại sẽ lớn hơn rất nhiều.
Nhiều doanh nghiệp hỏi tôi rằng: “Nếu đầu tư xanh, tôi có thể tăng giá bán được không?” Câu trả lời phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó có yếu tố về phân khúc khách hàng của bạn. Nếu khách hàng thuộc nhóm cao cấp hoặc thị trường ngách, họ sẵn sàng trả thêm từ 10% đến 20% và thậm chí có thể cao hơn cho các sản phẩm bền vững. Khi đó, doanh nghiệp hoàn toàn không bị thiệt về mặt lợi nhuận, thậm chí doanh nghiệp vừa tăng được giá bán lại vừa tăng được sản lượng tiêu thụ
Ngược lại, nếu đối tượng khách hàng là người có thu nhập thấp chẳng hạn chỉ cần giá tăng 5% là họ đã cân nhắc chuyển đổi. Đây là bài toán khó hơn. Vì vậy, doanh nghiệp cần tính toán kỹ lưỡng về sự sự phù hợp giữa mức độ đầu tư và phân khúc khách hàng để có lộ trình phù hợp.
Link bài viết tại: https://diendandoanhnghiep.vn/cuoc-chuyen-doi-de-tim-kiem-co-hoi-10175706.html
