Sau cam kết đưa phát thải ròng về “0” (Net-zero) vào năm 2050 tại COP26, Chính phủ Việt Nam đã xây dựng lộ trình triển khai chi tiết, thể hiện qua các văn bản pháp lý và kế hoạch hành động. Trong đó, giải pháp hợp tác công – tư, kết hợp liên kết quốc kế để chuyển giao công nghệ được kỳ vọng sẽ tái định vị vị thế quốc gia trong chuỗi giá trị xanh toàn cầu.
Với những nỗ lực của Chính phủ và các cấp quản lý, nhiều sáng kiến và mô hình kinh tế tuần hoàn được triển khai ở các cấp độ khác nhau, từ doanh nghiệp lớn đến cộng đồng.
Với lĩnh vực công nghiệp, Nhựa Duy Tân đã đầu tư dây chuyền tái chế nhựa PET hiện đại, đạt tiêu chuẩn quốc tế, để sản xuất hạt nhựa tái sinh cho trong ngành bao bì thực phẩm. Tương tự, các doanh nghiệp thép như Hòa Phát, Pomina sử dụng phế liệu thép làm nguyên liệu đầu vào.
Thậm chí, số ít khu công nghiệp (KCN) như Amata Biên Hòa đang dần chuyển đổi sang mô hình sinh thái, nơi các doanh nghiệp chia sẻ tài nguyên, năng lượng, nước và chất thải để tạo ra giá trị gia tăng.
Với ngành dệt may, một số doanh nghiệp từng bước đo lường lượng phát thải, tính toán năng suất, số lượng lao động mỗi quy trình và ứng dụng các giải pháp số – xanh vào quản trị.
Với lĩnh vực năng lượng tái tạo (NLTT), Năng lượng mặt trời và gió đã có bước phát triển vượt bậc, từ tỷ trọng gần như bằng 0 vào năm 2018 tới mức 12% và 7% tổng công suất đặt vào năm 2024.
Nhưng ngoài số ít đơn vị tiên phong, số lượng đơn vị áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn ở Việt Nam còn hạn chế. Kết quả khảo sát của CIEM cho biết chỉ khoảng 36-48,6% doanh nghiệp đã áp dụng một trong số các mô hình kinh doanh theo hướng tuần hoàn. Trong đó, nhóm áp dụng các mô hình tái chế, sửa chữa và bảo trì và tân trang, tái sản xuất chiếm tỷ trọng lớn nhất.
Nhóm áp dụng mô hình kinh doanh theo hướng tuần hoàn, gồm: bán sản phẩm theo chức năng, quản lý chuỗi cung ứng xanh, quản lý thu hồi, cộng sinh công nghiệp chỉ chiếm khoảng 3-6%. Thậm chí, gần 38% số doanh nghiệp được khảo sát chưa từng áp dụng bất kỳ mô hình kinh doanh theo hướng tuần hoàn.
Từ góc nhìn chuyên gia, TS Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc chuyên môn, Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), đánh giá Việt Nam có thể tạo “bước nhảy vọt” tại 3 thị trường bền vững, gồm: năng lượng tái tạo, với khả năng dẫn đầu sản xuất hydro xanh lục; công nghiệp xanh, với cụm ngành công nghiệp – nơi tập hợp các doanh nghiệp công nghệ sạch, và doanh nghiệp quy mô lớn giữ vai trò mở địa điểm sản xuất gần nguồn NLTT, giúp giảm chi phí tiếp cận; nhiên liệu xanh và nhiên liệu thay thế.
Do đó, cơ quan quản lý cần xây dựng chính sách lựa chọn có trọng tâm, để thu hút đầu tư tư nhân vào hạ tầng NLTT, góp phần hình thành các doanh nghiệp công nghệ năng lượng quy mô lớn và thúc đẩy phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong ngành năng lượng.
Link bài viết tại: https://thesaigontimes.vn/xanh-hoa-chien-luoc-quoc-gia-viet-nam-tai-xac-lap-vi-the-toan-cau/
