Vừa qua, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TP. Hồ Chí Minh (HGBA) gồm Ông Đinh Hồng Kỳ – Chủ tịch HGBA và Ông Vũ Linh Quang – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HGBA đã có buổi làm việc với đại diện Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, nhằm trao đổi các định hướng trọng tâm liên quan đến chuyển đổi xanh, quản lý phát thải carbon và phát triển bền vững của Thành phố trong giai đoạn tới.
Buổi làm việc diễn ra trong tinh thần cởi mở, thẳng thắn và mang tính xây dựng, tập trung làm rõ các vấn đề chiến lược đang đặt ra đối với cộng đồng doanh nghiệp trước bối cảnh thuế carbon, tiêu chuẩn phát thải và yêu cầu chuỗi cung ứng xanh ngày càng trở thành xu hướng toàn cầu
Bản đồ carbon thấp – nền tảng cho quy hoạch và đầu tư xanh.
Một trong những nội dung trọng tâm được HGBA đề xuất và trao đổi là định hướng xây dựng Bản đồ Carbon thấp cho TP.HCM. Đại diện các bên thống nhất rằng, mặc dù tại Việt Nam và Thành phố Hồ Chí Minh đã có những nghiên cứu ban đầu về phát thải carbon, song chưa có bức tranh tổng thể theo từng vùng, từng ngành và chuỗi xuất khẩu.
Việc xây dựng bản đồ carbon được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp xác định vị trí sản xuất, khu công nghiệp, tuyến logistics, cảng và quy trình đóng gói có mức phát thải carbon thấp nhất – yếu tố ngày càng mang tính quyết định trong thương mại quốc tế.
Vì vậy, HGBA đề xuất phương hướng làm sao để TP.HCM được đề xuất tiên phong triển khai mô hình này, đồng thời mở rộng phạm vi nghiên cứu sang Bình Dương, Bà Rịa – Vũng Tàu, nhằm hình thành bản đồ phát thải cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Thuế carbon, logistics và áp lực từ thị trường toàn cầu
Để mở rộng vấn đề, buổi làm việc cũng dành nhiều thời gian thảo luận về xu hướng đánh thuế carbon và các quy định hải quan theo mức phát thải đang hình thành trên toàn cầu. Theo đó, doanh nghiệp không chỉ cần đáp ứng các tiêu chí “xanh” hay “bền vững”, mà còn phải chứng minh được mức phát thải carbon thấp nhất cho từng sản phẩm trong suốt chuỗi giá trị – từ sản xuất, vận chuyển đến xuất khẩu.
Trong bối cảnh đó, bản đồ carbon thấp được xem là cơ sở để định hướng đầu tư, lựa chọn địa điểm sản xuất và xây dựng chiến lược logistics phù hợp, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng hội nhập quốc tế.
Dữ liệu, kiểm kê phát thải và trách nhiệm doanh nghiệp
Các đại biểu của Sở cũng nhấn mạnh rằng, dữ liệu phát thải và baseline theo ngành, theo vùng là điều kiện tiên quyết để xây dựng bản đồ carbon. Việc triển khai cần ưu tiên các ngành phát thải lớn, có tác động lan tỏa, tránh dàn trải nguồn lực.
Hiện TP.HCM có hơn 600 doanh nghiệp thuộc diện phải kiểm kê và thực hiện kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính, chiếm khoảng 1/4 tổng số doanh nghiệp cả nước. Từ sau năm 2028, các doanh nghiệp không đáp ứng yêu cầu sẽ bắt buộc mua tín chỉ carbon, theo lộ trình thực hiện cam kết NDC quốc gia dự kiến ban hành vào năm 2026.
Tài chính xanh & hoàn thiện thể chế
Một nội dung quan trọng khác được đặt ra là thiếu hụt yếu tố “tài chính xanh” tại TP.HCM. Hiện nay, quỹ đầu tư xanh chuyên biệt chưa hình thành, trong khi tín dụng xanh còn hạn chế và thủ tục tiếp cận phức tạp. Các ý kiến cho rằng Thành phố cần tận dụng các công cụ hiện có, ưu tiên nguồn lực cho dự án xanh, đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc “greenwashing”.
Bên cạnh đó, thể chế và hệ sinh thái giá trị xanh cũng được nhìn nhận là khâu còn yếu, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ hơn giữa các sở, ngành, doanh nghiệp và tổ chức xã hội, đặc biệt trong phát triển cộng sinh công nghiệp và kinh tế tuần hoàn.
Vai trò của HGBA & kết nối quốc tế
Tại buổi làm việc, HGBA khẳng định sẵn sàng đồng hành cùng Thành phố trong việc kết nối doanh nghiệp, cung cấp góc nhìn thực tiễn từ thị trường và tham gia xây dựng các đề án liên quan đến chuyển đổi xanh. Hiệp hội cũng đề xuất tham khảo kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt từ các đô thị có điều kiện tương đồng như Singapore, Bangkok, nhằm học hỏi mô hình chính sách và cách triển khai ở cấp thành phố.
Kết thúc buổi làm việc, các bên thống nhất sẽ tổng hợp nội dung trao đổi, hoàn thiện đề xuất và báo cáo UBND TP.HCM, tiến tới giao nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành liên quan. Mục tiêu là xây dựng lộ trình chuyển đổi xanh rõ ràng, có dữ liệu, có chỉ tiêu đo lường, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và thúc đẩy TP.HCM phát triển theo hướng xanh – bền vững – hội nhập quốc tế.
